Bilim Tarihinde Bir Dünya Otoritesi: Fuat Sezgin

Aksaray Üniversitesi (ASÜ) Rektörü Prof. Dr. Yusuf Şahin, bazen küçük bir oynamayla tüm algının çarpıtılabileceğini, ülkenin en önemli bilim insanlarından olan Prof. Dr. Fuat Sezgin’in, bilgilerin çarpıklığını ortaya koyan bir isim olduğunu söyledi.

- Haritayı Ters Çevirdiğinizde Dünya Tersine Dönmez Ama... -

“2019 Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı” kapsamında, ASÜ’de bir konferans düzenlendi. Bu konferansta, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman, “Fuat Sezgin ve Müslümanların Bilime Katkıları” başlıklı bir sunum yaptı. Etkinliğin açılışında konuşan ASÜ Rektörü Şahin, dünya haritasına bakıldığında kuzeyde yer alan coğrafyanın daha gelişmiş, güneyde yer alan coğrafyanın ise daha az gelişmiş olduğunun görüldüğünü belirterek, “Haritayı ters çevirdiğinizde dünya tersine dönmez ama dünyaya bakışınız değişir. Haritayı çevirdiğinizde Uzakdoğu denilen yer Uzakbatı, Kuzey denilen yer Güney olur... Fuat Sezgin, bir anlamda bizim bugüne kadarki bilgilerimizin çarpıklığını ortaya koymuştur. Kendisine minnettarız” dedi.

- Ritter’in Semineri, Fuat Sezgin İçin Dönüm Noktası Olmuştur -

Prof. Dr. Fuat Sezgin yılını tanıtan kısa bir filmin izlenmesinin ardından kürsüye gelen Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman, Fuat Sezgin’in, son anda kıymeti anlaşılan bir değer olduğunu belirtti. 2019’da, Fuat Sezgin’le ilgili olarak Türkiye’nin ve dünyanın pek çok yerinde değişik etkinlikler yapıldığını söyleyen Rektör Karaman, “Etkinliklerin bir amacı Fuat Sezgin’i tanımak ve tanıtmak; bir amacı da İslam-Bilim tarihini yeni nesle aktarmak ve Müslümanların bilme katkılarını ortaya koymaktır” dedi. Sezgin’in hayatına ilişkin bilgiler veren Rektör Karaman, “Fuat Sezgin -bir akrabasının da etkisi ile- Alman Şarkiyatçısı, Oryantalist Hellmut Ritter’in seminerine katılır ve seminer sonunda hayatının en önemli kararını verir. Ritter bu seminerinde, İslam coğrafyasından, İslam kültür ve medeniyetinin yetiştirdiği bilim adamlarından, onların eserlerinden bahsetmiş ve Müslüman bilim adamlarının Avrupa’nın en büyük bilim adamları seviyesinde olduğunu anlatmıştır. Bu konuşmanın ardından Fuat Sezgin Mühendis olmaktan vazgeçmiş ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne girerek, devamında akademisyen olmuştur” dedi.

- 60 Ülkenin Kütüphanesinde 400 Bin Cilt Yazma Eser İnceledi -

27 Mayıs 1960 askeri darbesiyle birlikte Fuat Sezgin’in üniversiteden atıldığını, 36 yaşında genç bir akademisyenken işsiz ve çaresiz kaldığını kaydeden Karaman, “1961 yılında Sezgin Almanya’ya gitmek durumunda kalmıştır. Aynı yıl, Frankfurt Üniversitesi’nden misafir Doçent olarak dersler vermiştir. Üniversiteden atılmasına ve ülkesinden ayrılmak zorunda kalmasına rağmen o, ülkesine hiç bir zaman darılmamış ve çalışma azmini kaybetmemiştir. İlimler Tarihi ve İslam Bilimler Tarihi konularında çok önemli çalışmalar yapmıştır. İslam Bilimler Tarihi eserini hazırlarken 60 ülkenin kütüphanesine giden Sezgin, 400 bin cilt yazma eser incelemiş, makaleleri, eserin yazılı olduğu dille okumuştur ve 27 dil öğrenmiştir. Fuat Sezgin, tamamı 17 cilt olan Arap-İslam Bilimler Tarihi kitabı ile dünya bilim tarihinin paradigmasını değiştirmiş, bilim tarihi konusunda dünyada bir otorite haline gelmiştir” dedi.

- Bizlere, Züht, Sabır, Allah Korkusu ve Okumayı Tavsiye Ediyor -

Eserin, 1978 yılında, “asrın en büyük çalışması” olarak kabul edildiğinden ve Fuat Sezgin’e “Kral Faysal Ödülü” verildiğinden de söz eden Prof. Karaman, şöyle devam etti: “O, bu ödülü finansman olarak kullanır ve 1982 yılında, Almanya Goethe Üniversitesi’ne bağlı ‘Arap İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü’nü ve 1983 yılında da müzesini kurar. Almanya’daki bu müzenin bir benzeri, 2008 yılında, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan tarafından ‘İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’ ismiyle, İstanbul Gülhane Parkı’nda açılmıştır. Bu müzede İslam bilginlerinin astronomi, coğrafya, gemicilik, zaman ölçümü, geometri, optik, tıp, kimya, mineraloji, fizik, mimari, teknik ve harp tekniği alanlarındaki büyük keşif ve buluşları ile yaptıkları 800’den fazla aletin modelleri sergilenmektedir. Fuat Sezgin Hoca bizlere, züht, sabır, Allah korkusu ve okumayı tavsiye etmektedir...” Konferansın devamında Müslümanların bilime katkıları hususunda bilgiler verildi ve tarihsel süreç içerisinde yapılan çalışmalar anlatıldı. Soruların cevaplanmasının ardından ASÜ Rektörü Şahin, Karaman’a sunumu münasebetiyle plaket takdim etti.

Etkinliğin tamamlanmasının ardından, Aksaray İslami İlimler Derneği’ndeki eğitim programını başarıyla tamamlayan ve Umre ziyaretine gitmeye hak kazanan dokuz İslami İlimler Fakültesi öğrencisi için uğurlama töreni düzenlendi; Umre ziyaretinin hayırlar getirmesi adına dualar edildi. 

1453